Spotkanie, ktoś opowiada o nowym projekcie. Chcesz dopytać, od kiedy nad nim pracują. Po polsku to cztery słowa i zero wysiłku. Po angielsku zaczynasz układać: since when... you work... do you work... i zanim zdecydujesz, rozmowa poszła dalej. Więc kiwasz głową i nie pytasz.

Dzieje się tak dlatego, że po polsku pytanie robisz tonem głosu. „Pracujesz tam?” to to samo zdanie co „pracujesz tam”, tylko z podniesionym głosem na końcu. Po angielsku trzeba przebudować zdanie: dołożyć słowo pomocnicze i zmienić kolejność. A tego nikt nie robi płynnie, dopóki tego nie przećwiczy na głos.

Efekt jest taki, że w rozmowie odpowiadasz, ale prawie nie pytasz. A rozmowa, w której pyta tylko jedna strona, szybko zamienia się w przesłuchanie.

Jeden szkielet na prawie każde pytanie

Zanim przejdziemy do błędów, szkielet, który porządkuje większość z nich:

(słowo pytające) + pomocnik + osoba + czasownik + reszta

Where do you work?
What did she say?
How long have you been here?
When is he coming?

Pomocnik to małe słowo, które stoi przed osobą: do / does / did, is / are, have / has, can, will. Jeśli w zdaniu nie ma żadnego z nich, wchodzi do, does albo did. I to właśnie do najczęściej znika, bo po polsku nie ma żadnego odpowiednika.

Sześć błędów, które słyszę najczęściej

1. What means this word? → What does this word mean?

Najczęstszy błąd na lekcjach, także u osób na B2. Po polsku „co znaczy to słowo”, więc what means wydaje się oczywiste. Ale mean to zwykły czasownik, więc potrzebuje pomocnika.

Poprawnie: What does this word mean? What does this phrase mean?

Zapamiętaj to jedno zdanie w całości. Przyda Ci się na każdej lekcji i na każdym spotkaniu.

2. You like it? → Do you like it?

Pytanie zrobione samym tonem głosu. Native speakerzy też tak czasem mówią, ale wtedy to brzmi jak zdziwienie: You like it?!, czyli „serio ci się podoba?”. Jeśli po prostu pytasz, potrzebny jest pomocnik.

Poprawnie: Do you like it? Are you coming? Have you finished?

3. Does she works? → Does she work?

Końcówkę -s oddaje się pomocnikowi. Jeśli jest does, czasownik wraca do formy podstawowej. Tak samo z przeszłością: did zabiera końcówkę -ed.

Poprawnie: Does she work here? Did you see it? Nie: Did you saw it?

4. Who did call you? → Who called you?

Tu jest wyjątek od szkieletu i dlatego wszyscy w niego wpadają. Kiedy pytasz o to, kto coś zrobił, słowo pytające samo jest osobą w zdaniu. Pomocnik nie jest wtedy potrzebny.

Who called you? - pytasz o osobę, która dzwoniła.
Who did you call? - pytasz o osobę, do której Ty dzwoniłaś.

Tak samo: What happened?, nie What did happen? Who wants coffee?, nie Who does want coffee?

5. How long are you here? → How long have you been here?

Kalka z „jak długo tu jesteś”. Po angielsku How long are you here? brzmi jak pytanie o to, ile jeszcze zostaniesz. Jeśli pytasz o czas od początku do teraz, potrzebny jest present perfect.

Poprawnie: How long have you been here? How long have you worked there? How long have you known each other?

6. Do you can help me? → Can you help me?

Słowa can, will, should, must same są pomocnikami. Nie dokładasz do nich do, tylko przestawiasz je przed osobę.

Poprawnie: Can you help me? Should I send it today? Will you be there?

Pytanie schowane w zdaniu

Jedna rzecz na koniec, bo wraca przy grzecznych pytaniach. Kiedy zaczynasz od Do you know... albo Can you tell me..., dalsza część przestaje być pytaniem i wraca do zwykłej kolejności.

Where is the meeting room?
Do you know where the meeting room is?

Pisałam o tym szerzej we wpisie o ośmiu kalkach z polskiego.

Krótka odpowiedź zamiast samego „yes”

Skoro pytania mają pomocnika, odpowiedzi też go lubią. Samo Yes albo No nie jest błędem, ale brzmi ucinająco. Krótka odpowiedź powtarza pomocnik z pytania:

Do you like it? Yes, I do. / No, I don't.
Have you finished? Yes, I have. / Not yet.
Can you come? Yes, I can. / I'm afraid I can't.

Zrób to w tym tygodniu

1. Spisz pięć pytań, które zadajesz po polsku na co dzień. W pracy, w sklepie, w domu. Zwykłe: „o której kończysz?”, „widziałaś mojego maila?”.

2. Zbuduj je po angielsku według szkieletu. Słowo pytające, pomocnik, osoba, czasownik. What time do you finish? Did you see my email?

3. Powiedz każde pięć razy na głos. Nie w myślach. Szyk pytania musi siedzieć w ustach, a nie w notatkach, bo w rozmowie nie ma czasu go składać.

4. W następnej rozmowie po angielsku zadaj chociaż jedno pytanie. Nawet proste What about you? Rozmowa, w której też pytasz, wygląda zupełnie inaczej. Więcej takich pytań, które oddają piłkę, znajdziesz we wpisie o small talku.

Jak to wygląda na lekcjach

Błędów w pytaniach zwykle nie słychać samemu, bo rozmówca i tak rozumie, o co Ci chodzi. Dlatego zostają latami.

U mnie mówisz od pierwszej lekcji, a błędy notuję na bieżąco i omawiamy je po tym, jak skończysz zdanie, a nie w połowie. Po każdych zajęciach dostajesz podsumowanie błędów i listę słówek, których Ci zabrakło, więc wiesz dokładnie, nad czym pracować.

Jeśli gramatykę masz ogarniętą i chodzi Ci o to, żeby się rozgadać, zajrzyj do konwersacji. Jeśli wolisz poukładać podstawy i uzupełnić luki, są lekcje indywidualne.

Nie wiesz, od czego zacząć? Zrób test poziomujący, zajmuje kilka minut. Albo napisz do mnie jedno zdanie o tym, co Cię blokuje. Odpiszę, co bym z tym zrobiła.