Uczysz się dwunastu czasów, a w rozmowie używasz trzech

Znasz tę tabelkę. Dwanaście rubryk, w każdej nazwa czasu, pod nią wzór z have been albo had been, a na końcu ćwiczenie z lukami.

Przerobiłaś ją. Może nawet kilka razy: raz w szkole, potem jeszcze raz na kursie dla dorosłych, bo „trzeba sobie odświeżyć podstawy”. A kiedy ktoś pyta how was your weekend?, w głowie robi się pusto.

To nie jest kwestia tego, że nie znasz czasów. Najprawdopodobniej znasz ich więcej niż osoba, która po angielsku swobodnie gada.

Posłuchaj, o czym mówisz przez cały dzień

Zrób to najpierw po polsku, bo tam nic Cię nie blokuje.

Mówisz, co robisz i czym się zajmujesz. Mówisz, co robisz właśnie teraz i co się dzieje w tym tygodniu. Mówisz, co było wczoraj, w weekend, na poprzednim spotkaniu. I mówisz, co planujesz: w piątek, w grudniu, po urlopie.

To prawie cała lista. Zwykła rozmowa, w pracy i poza nią, kręci się wokół czterech rzeczy: co jest, co jest teraz, co było i co będzie.

W angielskim obsługują je trzy czasy plus jeden sposób mówienia o przyszłości.

Trzy, które unoszą rozmowę

Present simple: co jest prawdą

Czym się zajmujesz, co robisz regularnie, jak coś działa.

I work in marketing. · We usually start at nine. · She doesn't drink coffee. · It takes about twenty minutes.

Tu mieszka większość tego, co powiesz o sobie na pierwszym spotkaniu, w rozmowie o pracę i przy kawie. Jedna rzecz do zapamiętania: trzecia osoba dostaje s, a w pytaniu i przeczeniu pojawia się do albo does.

Past simple: co się skończyło

Wszystko, co było i już się zamknęło. Wczoraj, w weekend, w 2019 roku, na studiach.

I sent the file yesterday. · We talked about it last week. · I didn't know that. · Did you see the email?

Ten czas kosztuje najwięcej pracy, bo wymaga drugiej formy czasownika: go, went · take, took · bring, brought. Nie ma na to sztuczki, trzeba je po prostu znać. Dobra wiadomość: lista nieregularnych, których realnie używasz w rozmowie, ma kilkadziesiąt pozycji, a nie kilkaset.

Present continuous: co się dzieje teraz i w tym tygodniu

I'm working from home today. · We're waiting for their answer. · I'm meeting the client on Friday.

Zwróć uwagę na ostatnie zdanie. To nie pomyłka: ustalone plany mówi się właśnie tak, w czasie „teraz”. I'm meeting the client on Friday znaczy, że termin jest umówiony i wpisany w kalendarz. Polskie zdanie wygląda inaczej, więc to jedno z miejsc, gdzie tłumaczenie słowo w słowo prowadzi w ślepą uliczkę.

Przyszłość: going to i will

Formalnie to nie czasy, praktycznie używasz ich codziennie.

I'm going to call them tomorrow to plan, który już masz w głowie. I'll check and let you know to decyzja podjęta w tej sekundzie, w reakcji na to, co ktoś właśnie powiedział.

Jeśli nie wiesz, który wybrać, powiedz I'll. Nikt nie przerwie rozmowy, żeby to skomentować.

Trzy czasy i dwa sposoby mówienia o przyszłości. To jest cały zestaw, którym da się przegadać spotkanie, wizytę u lekarza i kolację ze znajomymi z zagranicy.

Czwarty, o który pytasz najczęściej

Present perfect, czyli I have done. Z nim jest inaczej niż z resztą: problem nie polega na tym, że go nie znasz, ale na tym, że nie wiesz, kiedy go użyć zamiast past simple.

Jedna zasada rozwiązuje większość takich momentów:

Mówisz, kiedy to było? Past simple. Liczy się tylko skutek na teraz? Present perfect.

I sent it yesterday kontra I've sent it. Pierwsze zdanie informuje, kiedy. Drugie mówi: masz to u siebie, sprawdź skrzynkę.

Do tego dwa użycia, które warto mieć gotowe, bo wracają w każdej rozmowie o sobie:

I've worked here for three years (pracuję tu do dziś, trzeci rok) · Have you ever been to London? (kiedykolwiek w życiu, data nieważna)

Tyle wystarczy. Reszta przypadków present perfect ułoży się sama, kiedy będziesz go słyszała w rozmowach.

Co spokojnie może poczekać

Past perfect, future perfect, past perfect continuous, future continuous i cała reszta tabelki.

Nie dlatego, że są niepotrzebne. Dlatego, że wchodzą wtedy, kiedy zablokują Ci konkretne zdanie, które chcesz powiedzieć. I had already left when she called usłyszysz i zrozumiesz bez żadnej lekcji. A sama powiesz to po raz pierwszy dopiero wtedy, gdy będziesz opowiadać historię, w której kolejność zdarzeń ma znaczenie.

Gramatyka nie jest przedmiotem do przerobienia przed pierwszą rozmową. Jest narzędziem, po które sięgasz, kiedy czegoś potrzebujesz.

Dlaczego tabelka nie pomogła

Bo uczy nazw, a nie wyborów.

Po dwunastu rubrykach wiesz, że present perfect continuous istnieje i jak się go buduje. Nie wiesz, co powiedzieć, kiedy ktoś pyta Cię o weekend. To dwie różne umiejętności i ćwiczyłaś tylko pierwszą.

Jest jeszcze gorszy skutek uboczny. Dwanaście czasów w głowie to dwanaście rzeczy do sprawdzenia, zanim otworzysz usta. Stąd się bierze ten moment, w którym układasz zdanie po polsku i tłumaczysz je w myślach, a rozmowa idzie dalej bez Ciebie.

Osoba, która mówi płynnie, nie wybiera czasu. Ona ma po prostu zdania, które wychodzą całe.

Zrób to w tym tygodniu

Wypisz dziesięć zdań o sobie. Po trzy w present simple i past simple, dwa w present continuous, dwa o planach z I'm going to.

Nie z listy przykładów, tylko Twoje własne: Twoja praca, Twój wczorajszy dzień, Twój piątek. Potem powiedz je na głos tyle razy, żeby wychodziły bez zastanowienia.

Dziesięć zdań, które umiesz powiedzieć bez przerwy, daje Ci w rozmowie więcej niż cała tabelka, którą umiesz uzupełnić na papierze.

Jeśli chcesz zobaczyć, skąd się bierze sama blokada, a nie tylko gramatyka wokół niej, zrobiłam o tym bezpłatny minikurs. Sześć krótkich kroków, bez zapisywania się.

Jak to wygląda na lekcjach

Nie prowadzę kursu czasów. Czasów uczę w kolejności, w jakiej są Ci potrzebne do zdań, które chcesz powiedzieć.

Zwykle wygląda to tak: mówisz, ja zapisuję miejsca, w których forma nie wyszła, i po Twojej wypowiedzi wracamy do dwóch najważniejszych. Nie przerywam Ci w połowie zdania. Dzięki temu nie uczysz się zatrzymywać w środku myśli za każdym razem, gdy nie jesteś pewna końcówki.

Jeśli gramatykę masz w miarę ogarniętą i chodzi tylko o rozgadanie się, sprawdzą się konwersacje. Jeśli czasy naprawdę się posypały i chcesz je odbudować po kolei, lepsza będzie lekcja indywidualna. Ceny jednego i drugiego są na stronie z ofertą, bez pakietów i bez gwiazdek.